Od początku marca zmieniły się zasady dotyczące dorabiania do wcześniejszych emerytur oraz rent. Zaktualizowane zostały limity przychodów, które decydują o tym, czy świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostanie bez zmian, zostanie zmniejszone, czy też całkowicie zawieszone.
Zmiana limitów jest związana z aktualizacją przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. W efekcie osoby pobierające wcześniejsze świadczenia mogą obecnie zarabiać nieco więcej niż wcześniej, zanim ich emerytura lub renta zacznie być pomniejszana.
Ile można dorobić bez konsekwencji?
Od 1 marca 2026 roku obowiązuje nowy próg przychodów, który nie wpływa na wysokość wypłacanego świadczenia. Wynosi on 6438,50 zł brutto miesięcznie, co odpowiada 70% przeciętnego wynagrodzenia.
Oznacza to, że wcześniejsi emeryci oraz renciści, którzy osiągają dochody poniżej tej kwoty, mogą dorabiać bez obaw o zmniejszenie swojej emerytury lub renty.
W porównaniu z poprzednimi limitami próg ten został zwiększony o 298,30 zł.
Kiedy ZUS zmniejszy świadczenie?
Jeżeli miesięczny przychód przekroczy wspomniany limit 70% przeciętnego wynagrodzenia, ale jednocześnie pozostanie poniżej drugiego progu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zmniejszy wypłacane świadczenie.
Drugim ważnym limitem jest 130% przeciętnego wynagrodzenia, które od marca wynosi 11 957,20 zł brutto miesięcznie.
Przekroczenie tego poziomu powoduje już poważniejsze konsekwencje – w takiej sytuacji ZUS będzie musiał zawiesić wypłatę wcześniejszej emerytury lub renty na dany okres.
Nowy wyższy próg jest większy o 553,90 zł w porównaniu z poprzednim okresem rozliczeniowym.
Maksymalne pomniejszenie świadczeń
Choć przekroczenie pierwszego limitu oznacza zmniejszenie wypłaty świadczenia, przepisy określają maksymalną kwotę takiego obniżenia.
Od marca 2026 r. maksymalne zmniejszenie wynosi:
- 989,41 zł – w przypadku emerytur oraz rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy
- 742,10 zł – dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy
- 841,05 zł – dla rent rodzinnych, jeśli uprawniona jest jedna osoba
Oznacza to, że nawet jeśli przekroczenie limitu będzie wyższe, potrącenie z wypłaty nie może przekroczyć wskazanych kwot.
Obowiązek poinformowania ZUS o pracy
Osoby pobierające wcześniejsze świadczenia i jednocześnie pracujące muszą pamiętać o obowiązku poinformowania ZUS o swojej aktywności zawodowej.
Należy przekazać instytucji informacje o:
- rozpoczęciu pracy,
- przewidywanej wysokości dochodów.
Można to zrobić za pomocą formularza EROP, który dostępny jest zarówno w placówkach ZUS, jak i w serwisach internetowych instytucji oraz w portalu eZUS.
Coroczne rozliczenie zarobków
Każdego roku osoby dorabiające do świadczeń powinny również przekazać dokument potwierdzający wysokość przychodów osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym.
Takie zaświadczenie lub oświadczenie należy złożyć najpóźniej do końca lutego. Na podstawie tych danych Zakład Ubezpieczeń Społecznych weryfikuje, czy wypłacane świadczenie było naliczane w prawidłowej wysokości.
Brak zgłoszenia dochodów może być kosztowny
Nieinformowanie ZUS o dodatkowych zarobkach może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych. Jeśli instytucja wykryje niezgłoszone przychody, może zażądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za trzy lata wstecz.
W sytuacji, gdy dochody zostały wcześniej zgłoszone, ewentualne rozliczenie obejmuje tylko ostatni rok.
Dlatego eksperci radzą, aby osoby pobierające wcześniejsze emerytury lub renty regularnie kontrolowały swoje przychody i pilnowały obowiązujących limitów.
