Nowe przepisy o wodzie podpisane. Gminy będą musiały wskazać osoby bez dostępu

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Nowe przepisy mają dostosować polskie prawo do unijnej dyrektywy dotyczącej jakości i dostępności wody pitnej. Co istotne, Polska powinna była wdrożyć te regulacje już do stycznia 2023 roku, co oznacza ponad dwuletnie opóźnienie.

Nowelizacja została przyjęta przez Sejm w marcu 2026 roku jako inicjatywa poselska. To już druga próba wprowadzenia tych przepisów — wcześniejsza wersja przygotowana przez rząd została zawetowana przez prezydenta w 2025 roku ze względu na nadmierne obciążenia administracyjne.

Nowe przepisy mają być bardziej wyważone, a jednocześnie spełniać wymogi Unii Europejskiej.

Nowe obowiązki dla dostawców wody

Jednym z najważniejszych elementów ustawy jest rozszerzenie obowiązków przedsiębiorstw wodociągowych. Dostawcy wody będą musieli nie tylko zapewniać jej dostawy, ale również prowadzić szczegółowe badania jakości oraz analizować potencjalne zagrożenia.

W praktyce oznacza to:

• regularne monitorowanie jakości wody przeznaczonej do spożycia,
• ocenę ryzyka w całym systemie zaopatrzenia,
• wdrażanie działań zapobiegających zagrożeniom.

To krok w stronę zwiększenia bezpieczeństwa zdrowotnego oraz poprawy standardów infrastruktury wodnej w Polsce.

Ocena ryzyka i kontrola jakości wody

Nowelizacja wprowadza obowiązek kompleksowej analizy ryzyka w całym łańcuchu dostaw wody — od źródła aż po kran odbiorcy.

Nowe regulacje obejmują:

• ocenę ryzyka w obszarze ujęć wody,
• analizę systemów dystrybucji,
• kontrolę instalacji wewnętrznych w budynkach.

Dodatkowo właściciele i zarządcy nieruchomości będą zobowiązani do oceny funkcjonowania instalacji wodociągowych w swoich obiektach. To istotna zmiana, która rozszerza odpowiedzialność za jakość wody również na poziom lokalny.

Większa rola instytucji państwowych

Nowe przepisy doprecyzowują kompetencje instytucji odpowiedzialnych za nadzór nad gospodarką wodną.

W szczególności:

• Państwowa Inspekcja Sanitarna zyska bardziej precyzyjne uprawnienia kontrolne,
• Wody Polskie będą odpowiadać za analizę strat wody i planowanie działań naprawczych,
• minister właściwy ds. gospodarki wodnej będzie koordynował działania strategiczne.

To oznacza bardziej zintegrowany system zarządzania wodą w skali całego kraju.

Gminy z nowym obowiązkiem: identyfikacja osób bez dostępu do wody

Jedną z najważniejszych zmian jest nałożenie na gminy obowiązku identyfikacji osób, które nie mają dostępu do wody pitnej lub mają do niej ograniczony dostęp.

Samorządy będą musiały:

• wskazać takie osoby lub gospodarstwa domowe,
• opracować działania zapewniające dostęp do wody,
• monitorować sytuację lokalnych społeczności.

To rozwiązanie ma przeciwdziałać wykluczeniu wodnemu, które — choć rzadko poruszane — wciąż występuje w niektórych regionach Polski.

Większa transparentność dla odbiorców

Nowelizacja wprowadza również nowe obowiązki informacyjne dla dostawców wody. Konsumenci będą mieli lepszy dostęp do danych dotyczących jakości i kosztów.

Dostawcy będą zobowiązani do przekazywania informacji o:

• jakości wody,
• cenach usług,
• poziomie zużycia.

To krok w stronę większej przejrzystości oraz świadomego korzystania z zasobów wodnych.

Nowe regulacje dla instalacji ciepłej wody

Ustawa rozszerza zakres przepisów także na właścicieli węzłów ciepłej wody użytkowej. To ważna zmiana, która likwiduje dotychczasową lukę prawną.

W praktyce chodzi o sytuacje, w których:

• instalacja ciepłej wody należy do innego podmiotu niż właściciel budynku,
• brak było jasnych zasad odpowiedzialności za jakość wody.

Nowe przepisy wprowadzają większą klarowność i porządek w tym obszarze.

Dlaczego poprzednia ustawa została zawetowana?

Warto przypomnieć, że wcześniejsza wersja przepisów została zawetowana przez prezydenta. Głównym powodem była tzw. nadregulacja.

Poprzednia ustawa:

• nakładała dodatkowe obowiązki na wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie,
• wykraczała poza wymagania unijnej dyrektywy,
• generowała wysokie koszty administracyjne.

Nowa wersja przepisów została zmodyfikowana tak, aby uniknąć tych problemów.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Ustawa zacznie obowiązywać po upływie 14 dni od momentu jej ogłoszenia. To oznacza, że samorządy i przedsiębiorstwa wodociągowe będą musiały szybko dostosować się do nowych regulacji.

Dla wielu instytucji będzie to oznaczało konieczność:

• wdrożenia nowych procedur,
• przeprowadzenia analiz,
• zwiększenia nakładów organizacyjnych.

Co to oznacza dla mieszkańców?

Dla przeciętnego obywatela nowe przepisy mogą przynieść kilka korzyści:

• lepszą jakość wody pitnej,
• większą kontrolę nad jej bezpieczeństwem,
• dostęp do bardziej szczegółowych informacji.

Jednocześnie część kosztów związanych z wdrożeniem regulacji może zostać przeniesiona na odbiorców w postaci wyższych opłat.

Podsumowanie

Nowelizacja ustawy o zaopatrzeniu w wodę to ważny krok w kierunku poprawy jakości i dostępności wody pitnej w Polsce. Nowe obowiązki dla gmin, dostawców i instytucji publicznych mają zwiększyć bezpieczeństwo oraz ograniczyć wykluczenie wodne.

Choć przepisy oznaczają większą kontrolę i nowe obowiązki administracyjne, w dłuższej perspektywie mogą przyczynić się do poprawy jakości życia mieszkańców.