Wokół planowanego wsparcia finansowego dla Iranu narosło wiele spekulacji. Kwota 300 mld dol. pojawiająca się w kontekście negocjacji między Stanami Zjednoczonymi a Teheranem nie oznacza jednak reparacji wojennych ani bezpośredniej pomocy finansowej ze strony amerykańskiego rządu.
Jak informuje Reuters, chodzi o specjalny prywatny mechanizm inwestycyjny, który ma zostać uruchomiony po zawarciu ostatecznego porozumienia między USA a Iranem.
Prywatny kapitał zamiast publicznych pieniędzy
Według źródeł agencji Reuters fundusz ma zostać utworzony przy udziale prywatnych przedsiębiorstw z różnych części świata.
W przedsięwzięciu uczestniczą firmy mające siedziby m.in. w:
- Stanach Zjednoczonych,
- krajach Zatoki Perskiej,
- Azji,
- Ameryce Południowej,
- Afryce.
Łącznie w ramach projektu udało się już zgromadzić ponad 150 mld dol., a docelowa wartość funduszu ma osiągnąć 300 mld dol.
Źródła podkreślają, że nie są to środki publiczne ani granty finansowane przez administrację USA.
Iran chciał więcej
Według Reutersa Teheran początkowo zabiegał o nawet 400 mld dol. rekompensaty za straty poniesione w wyniku konfliktu.
Waszyngton nie zaakceptował jednak takiej formy rozliczenia.
W efekcie pojawiła się koncepcja utworzenia specjalnego Funduszu Rekonstrukcji i Rozwoju, który miałby zapewnić Iranowi dostęp do finansowania inwestycji bez formalnego charakteru reparacji wojennych.
Gdzie trafią pieniądze?
Środki zgromadzone w funduszu mają zostać przeznaczone przede wszystkim na rozwój i odbudowę kluczowych sektorów gospodarki.
Mowa między innymi o inwestycjach w:
- energetykę,
- transport,
- logistykę,
- przemysł,
- infrastrukturę publiczną.
Iran miałby otrzymywać wsparcie w formie:
- linii kredytowych,
- preferencyjnych pożyczek,
- bezpośredniego finansowania projektów inwestycyjnych.
Celem jest modernizacja gospodarki oraz odbudowa obiektów zniszczonych w wyniku działań wojennych.
Fundusz ruszy dopiero po podpisaniu porozumienia
Uruchomienie mechanizmu jest uzależnione od osiągnięcia pełnego porozumienia między Stanami Zjednoczonymi a Iranem.
Według dostępnych informacji podpisanie wstępnego dokumentu ma nastąpić podczas ceremonii zaplanowanej w szwajcarskim kurorcie Buergenstock.
W wydarzeniu mają uczestniczyć przedstawiciele obu państw oraz mediatorzy zaangażowani w negocjacje, w tym Pakistan i Katar.
Trump zapowiada otwarcie cieśniny Ormuz
Ważnym elementem planowanego porozumienia ma być również przywrócenie pełnej żeglugi przez cieśninę Ormuz.
Prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że otwarcie strategicznego szlaku transportowego ma nastąpić równolegle z podpisaniem porozumienia.
Cieśnina Ormuz jest jednym z najważniejszych punktów światowego handlu ropą naftową. Przez ten wąski przesmyk transportowana jest znacząca część globalnych dostaw surowca.
Gospodarka ważnym elementem procesu pokojowego
Według źródeł Reutersa fundusz inwestycyjny ma pełnić nie tylko funkcję gospodarczą, ale również polityczną.
Zapewnienie Iranowi perspektywy napływu kapitału i modernizacji gospodarki ma stanowić dodatkową zachętę do utrzymania porozumienia oraz prowadzenia dalszych negocjacji dotyczących najbardziej spornych kwestii, w tym programu nuklearnego.
Jeżeli plan zostanie zrealizowany, może to być jeden z największych prywatnych programów inwestycyjnych związanych z odbudową gospodarki w najnowszej historii.
