Rosnące zagrożenie ze strony dronów zmusza państwa NATO do szybkiego rozwijania nowych systemów obronnych. Coraz większą rolę w tych działaniach odgrywa Ukraina, która od początku pełnoskalowej wojny z Rosją zdobyła ogromne doświadczenie w prowadzeniu walki z wykorzystaniem bezzałogowych systemów. Sojusz Północnoatlantycki chce nie tylko korzystać z ukraińskiego know-how, ale także otworzyć swój rynek dla tamtejszych firm technologicznych.
O planach pogłębienia współpracy poinformował Claudio Palestini, odpowiedzialny w strukturach NATO za innowacje i wdrażanie nowych technologii. W rozmowie z ukraińskim serwisem Telegraf podkreślił, że doświadczenia zdobyte przez Ukrainę na froncie są dziś bezcenne dla krajów Sojuszu.
– Jeśli mówimy o wojnie z wykorzystaniem dronów, mamy się od was czego uczyć. Współpracujemy już z wieloma ukraińskimi firmami i chcemy przejąć ich know-how, a także otworzyć dla nich rynek NATO – zaznaczył Palestini.
Drony jednym z największych wyzwań dla NATO
W ostatnich latach bezzałogowe statki powietrzne stały się jednym z najważniejszych elementów współczesnych konfliktów zbrojnych. Drony wykorzystywane są zarówno do rozpoznania, jak i do bezpośrednich ataków na cele wojskowe czy infrastrukturę.
Wojna w Ukrainie pokazała, że nawet stosunkowo tanie systemy bezzałogowe mogą powodować ogromne straty. Z tego powodu NATO coraz poważniej traktuje zagrożenie związane z ich użyciem także na terytorium państw członkowskich.
Według przedstawicieli Sojuszu rosnące napięcia geopolityczne sprawiają, że drony mogą stać się narzędziem ataków hybrydowych lub sabotażu. Bezzałogowe systemy są trudne do wykrycia, stosunkowo tanie i łatwe do produkcji, co czyni je szczególnie niebezpiecznym narzędziem w nowoczesnych konfliktach.
Dlatego rozwój technologii antydronowych staje się jednym z najważniejszych priorytetów NATO.
Ukraina jako laboratorium nowoczesnej wojny
Ukraina w ciągu ostatnich lat stała się jednym z najbardziej zaawansowanych ośrodków rozwoju technologii dronowych na świecie. Intensywne działania wojenne zmusiły ukraińskie wojsko oraz sektor technologiczny do szybkiego opracowywania nowych rozwiązań.
Na froncie wykorzystywane są dziś tysiące bezzałogowych statków powietrznych różnych typów – od małych dronów obserwacyjnych po zaawansowane systemy bojowe.
Równocześnie ukraińscy inżynierowie opracowują technologie pozwalające na:
- wykrywanie dronów przeciwnika,
- zakłócanie sygnałów sterujących,
- przechwytywanie bezzałogowców,
- niszczenie ich za pomocą specjalnych systemów obronnych.
To właśnie te doświadczenia są dziś szczególnie cenne dla państw NATO.
Program UNITE–Brave NATO
Jednym z najważniejszych projektów współpracy technologicznej między NATO a Ukrainą jest uruchomiony pod koniec 2025 roku program UNITE–Brave NATO.
To wielomilionowy program finansowany wspólnie przez Ukrainę i Sojusz, którego celem jest rozwój nowoczesnych technologii wojskowych. Szczególny nacisk położono na systemy przeciwdziałania dronom.
Program ma umożliwić:
- rozwój nowych technologii obronnych,
- testowanie rozwiązań na podstawie doświadczeń z frontu,
- przyspieszenie wdrażania innowacji w armiach państw NATO.
Współpraca w ramach programu ma także pomóc w integracji ukraińskiego sektora technologicznego z rynkiem państw Sojuszu.
NATO chce inwestować w ukraińskie firmy
Jednym z kluczowych celów współpracy jest zwiększenie inwestycji w ukraińskie przedsiębiorstwa technologiczne. W ostatnich latach powstało tam wiele firm zajmujących się produkcją dronów oraz systemów antydronowych.
Jak podkreśla Palestini, zainteresowanie inwestorów z państw NATO jest bardzo duże, jednak dotychczas brakowało jasnego systemu identyfikacji najbardziej obiecujących projektów.
Program współpracy ma pomóc w stworzeniu bardziej przejrzystego środowiska inwestycyjnego.
– Wiemy, że istnieje duże zainteresowanie inwestowaniem w ukraińskie firmy, ale często pojawia się pytanie: w które konkretnie. Chcemy stworzyć większą przewidywalność i stabilność w tej kwestii – zaznaczył przedstawiciel NATO.
Wspólna mapa współpracy technologicznej
Współpraca technologiczna między NATO a Ukrainą rozwija się już od kilku lat. Jednym z ważnych elementów tej współpracy jest tzw. Mapa Drogowa Innowacyjnej Współpracy.
Dokument ten określa obszary, w których obie strony mogą wymieniać się doświadczeniami oraz wspólnie rozwijać nowe technologie.
Z jednej strony NATO chce korzystać z praktycznych doświadczeń Ukrainy zdobytych na polu walki. Z drugiej strony Sojusz oferuje dostęp do zaawansowanych technologii oraz zaplecza badawczego państw członkowskich.
Centrum analizy wojny w Bydgoszczy
Jednym z najbardziej konkretnych efektów tej współpracy jest powstanie wspólnego centrum analiz wojskowych JATEC w Bydgoszczy.
To miejsce, w którym eksperci z Ukrainy i państw NATO analizują doświadczenia z wojny oraz opracowują rozwiązania technologiczne dla współczesnych konfliktów.
W centrum badane są między innymi:
- taktyki wykorzystania dronów,
- metody ich wykrywania i neutralizacji,
- nowe systemy obronne.
Wnioski z tych analiz mają pomóc państwom NATO w lepszym przygotowaniu się na potencjalne zagrożenia w przyszłości.
Nowy temat szczytu NATO
Zagrożenie ze strony dronów będzie jednym z głównych tematów najbliższego szczytu NATO, który ma odbyć się w lipcu w Ankarze.
Według przedstawicieli Sojuszu problem bezzałogowych systemów staje się coraz poważniejszy, a doświadczenia Ukrainy mogą odegrać kluczową rolę w opracowaniu skutecznych strategii obronnych.
Nie bez znaczenia są również wydarzenia na Bliskim Wschodzie, gdzie w ostatnich miesiącach drony odegrały istotną rolę w konfliktach regionalnych.
Jak podkreślają analitycy, bezzałogowe systemy powietrzne zmieniają charakter współczesnych konfliktów zbrojnych i będą jednym z najważniejszych wyzwań dla armii w nadchodzących dekadach.
