Polska Grupa Górnicza inwestuje w nowe technologie. Odzysk metanu zwiększa bezpieczeństwo kopalń 

Łukasz
5 min czytania

Polska Grupa Górnicza (PGG), największy producent węgla energetycznego w Polsce i w całej Unii Europejskiej, wdraża nowoczesne rozwiązania technologiczne mające poprawić bezpieczeństwo pracy pod ziemią oraz efektywność wydobycia. Jednym z kluczowych elementów tej strategii jest rozwój technologii odwiertów kierunkowych, które pozwalają ograniczyć zagrożenie metanowe w kopalniach. 

Nowe urządzenia już pracują w podziemnych wyrobiskach, a – jak podkreśla spółka – ich zastosowanie przynosi korzyści wykraczające poza samo odmetanowanie pokładów węgla. Technologia ta pomaga również w dokładniejszym rozpoznaniu złóż, planowaniu wydobycia oraz zarządzaniu ryzykiem geologicznym

Nowoczesna wiertnica w kopalni Mysłowice-Wesoła 

Jednym z najnowszych przykładów wdrażania innowacyjnych technologii w górnictwie jest uruchomienie hydraulicznej wiertnicy WWH-5 w kopalni Mysłowice-Wesoła

Urządzenie zostało uruchomione na początku roku i umożliwia prowadzenie odmetanowania pokładów węgla przed rozpoczęciem eksploatacji. Prace realizuje Zakład Górniczych Robót Inwestycyjnych należący do PGG. 

Technologia polega na wykonywaniu precyzyjnych odwiertów kierunkowych o bardzo dużym zasięgu, które prowadzone są z istniejących wyrobisk znajdujących się około 50 metrów nad pokładem węgla przeznaczonym do wydobycia

Najdłuższy wykonany dotychczas odwiert osiągnął długość 705 metrów, co pokazuje możliwości nowoczesnych urządzeń stosowanych w kopalniach. 

Bezpieczniejsza alternatywa dla tradycyjnych metod 

W przeszłości w celu ograniczenia zagrożenia metanowego w kopalniach budowano tzw. chodniki drenażowe. Były to specjalne wyrobiska umożliwiające odprowadzanie gazu z pokładów węgla. 

Metoda ta była jednak: 

  • kosztowna 
  • czasochłonna 
  • obarczona większym ryzykiem dla pracowników 

Zastosowanie technologii wierceń kierunkowych pozwala znacząco zmniejszyć zagrożenia związane z pracą pod ziemią. 

Najważniejsze zalety tej technologii to: 

  • brak konieczności budowy dodatkowych wyrobisk 
  • ograniczenie ryzyka kontaktu pracowników z metanem 
  • zmniejszenie ryzyka zapłonu lub wybuchu gazu 
  • możliwość prowadzenia prac z bezpiecznej odległości 

Dodatkową korzyścią jest fakt, że metan wychwycony podczas odwiertów może być wykorzystywany gospodarczo, np. do produkcji energii. 

Trzy nowoczesne wiertnice w kopalniach PGG 

Zakup nowej wiertnicy pozwolił na zwiększenie możliwości technologicznych spółki. 

Jak wyjaśnił główny inżynier górniczy Zakładu Górniczych Robót Inwestycyjnych PGG ds. wierceń i odmetanowania Rafał Mędrygał, spółka dysponuje obecnie trzema takimi urządzeniami. 

Aktualnie: 

  • jedna wiertnica pracuje w kopalni Ruda 
  • dwie wiertnice działają w kopalni Mysłowice-Wesoła 

Dzięki temu możliwe jest prowadzenie większej liczby odwiertów i skuteczniejsze ograniczanie zagrożenia metanowego w różnych rejonach górniczych. 

Wsparcie finansowe z funduszu prewencyjnego 

Zakup wiertnicy zainstalowanej w kopalni Wesoła został częściowo sfinansowany dzięki wsparciu funduszu prewencyjnego Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych PZUW, należącego do grupy PZU. 

Fundusz przekazał na ten cel 500 tysięcy złotych

TUW PZUW odpowiada za ubezpieczenie majątku podziemnego Polskiej Grupy Górniczej. Jednym z jego zadań jest finansowanie działań ograniczających ryzyko w kopalniach. 

Wsparcie takich inwestycji pozwala zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia wypadków i awarii w zakładach górniczych. 

Wiercenia kierunkowe pomagają także badać złoża 

Nowoczesna technologia odwiertów nie służy wyłącznie odmetanowaniu pokładów węgla. W wielu przypadkach wykorzystywana jest także do dokładnego rozpoznania budowy geologicznej złóż

Takie rozwiązanie zastosowano m.in. w kopalni Piast-Ziemowit, gdzie wykonano pięć odwiertów o łącznej długości ponad 1200 metrów

Dzięki temu możliwe było: 

  • zidentyfikowanie uskoków geologicznych 
  • wykrycie zaburzeń struktury złoża 
  • dokładne określenie parametrów pokładów węgla 

Wyniki badań – jak podaje PGG – przekroczyły oczekiwania zespołów projektowych

Zebrane informacje mogą w przyszłości znacząco ułatwić planowanie wydobycia w obszarach słabiej rozpoznanych geologicznie. 

Nowe zastosowania technologii w górnictwie 

Wiercenia kierunkowe znajdują również inne zastosowania w kopalniach. 

Technologia ta może być wykorzystywana m.in. do: 

  • likwidacji podziemnych zbiorników wodnych 
  • stabilizacji górotworu 
  • badań geologicznych 
  • monitorowania warunków w złożu 

Duży zasięg odwiertów umożliwia prowadzenie takich prac z bezpiecznej odległości i z odpowiednim wyprzedzeniem

Metan – jedno z największych zagrożeń w kopalniach 

Metan jest bezbarwnym i bezwonnym gazem, który naturalnie występuje w pokładach węgla. Jest on lżejszy od powietrza i łatwo się zapala. 

Największe zagrożenie pojawia się wtedy, gdy metan miesza się z powietrzem w odpowiednich proporcjach. 

Mieszanina staje się wybuchowa, gdy stężenie metanu w powietrzu wynosi od około 4–4,5 procent do około 15 procent

Dlatego skuteczne odprowadzanie tego gazu jest jednym z najważniejszych elementów systemu bezpieczeństwa w kopalniach. 

Polska Grupa Górnicza – największy producent węgla w UE 

Polska Grupa Górnicza jest największym producentem węgla energetycznego w Polsce i całej Unii Europejskiej

Spółka zatrudnia około 35 tysięcy pracowników i zarządza siedmioma kopalniami, w tym: 

  • ROW 
  • Ruda 
  • Piast-Ziemowit 
  • Bolesław Śmiały 
  • Sośnica 
  • Staszic-Wujek 
  • Mysłowice-Wesoła 

Dzięki inwestycjom w nowe technologie PGG stara się jednocześnie zwiększać bezpieczeństwo pracy oraz poprawiać efektywność wydobycia w trudnych warunkach geologicznych