Zmiany klimatu coraz mocniej odbijają się na polskiej gospodarce. Z najnowszego raportu fundacji Climate&Strategy wynika, że od 1980 roku ekstremalne zjawiska pogodowe kosztowały Polskę już 20,1 mld euro, czyli ponad 86 mld zł. Eksperci ostrzegają jednak, że to dopiero początek problemów.
Straty liczone są już w miliardach
Raport „Odporna i silna Polska” pokazuje, że skutki zmian klimatycznych stają się coraz bardziej odczuwalne dla przedsiębiorstw, samorządów i całej gospodarki.
Łączne straty od 1980 roku osiągnęły ponad 20 mld euro, przy czym aż 4 mld euro (ponad 17 mld zł) przypadły wyłącznie na trzy ostatnie lata objęte analizą.
Około 19 proc. wszystkich strat było bezpośrednio związanych z falami upałów, co plasuje Polskę na piątym miejscu w Unii Europejskiej pod względem kosztów tego zjawiska.
Upały uderzają w firmy i rolnictwo
Rosnące temperatury oznaczają nie tylko większy dyskomfort dla mieszkańców, ale również realne straty finansowe dla przedsiębiorstw.
Najważniejsze skutki to:
- spadek wydajności pracowników,
- zakłócenia w łańcuchach dostaw,
- przerwy w dostawach energii,
- wyższe koszty prowadzenia działalności,
- straty w rolnictwie spowodowane suszami.
Eksperci przypominają, że podczas rekordowej fali upałów w sierpniu 2015 roku, trwającej 13 dni, sama aglomeracja warszawska traciła około 110 mln zł dziennie z powodu niższej produktywności pracowników.
Jeszcze większe koszty generują susze. Według szacunków wartość utraconych plonów w Polsce może sięgać nawet 6 mld zł rocznie.
To już nie wyjątek, ale nowa rzeczywistość
Zdaniem ekspertów obecne fale upałów nie są już zjawiskiem wyjątkowym.
Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) ocenia, że istnieje 91 proc. prawdopodobieństwa, iż w latach 2026–2030 zostanie ustanowiony kolejny globalny rekord temperatury.
Oznacza to, że przedsiębiorstwa będą coraz częściej musiały uwzględniać ryzyko klimatyczne w swoich planach inwestycyjnych oraz strategiach rozwoju.
Europa również płaci ogromne rachunki
Problem nie dotyczy wyłącznie Polski.
Według danych Europejskiej Agencji Środowiskowej straty wywołane ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi w krajach Unii Europejskiej wyniosły w latach 1980–2023 około 738 mld euro.
Coraz częściej przedsiębiorstwa muszą mierzyć się z zakłóceniami logistycznymi, spadkiem efektywności pracowników oraz rosnącymi kosztami działalności wynikającymi z ekstremalnych temperatur.
Do 2050 roku straty mogą być jeszcze większe
Eksperci ostrzegają, że bez odpowiednich działań adaptacyjnych koszty będą systematycznie rosły.
Według analiz Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi oraz Instytutu Reform do 2050 roku skutki zmian klimatu mogą kosztować polską gospodarkę nawet 124 mld zł rocznie.
Firmy muszą przygotować się na nowe zagrożenia
Zdaniem autorów raportu przedsiębiorstwa powinny równolegle ograniczać emisję gazów cieplarnianych i przygotowywać się na skutki zmian klimatu.
Szczególnie narażone pozostają:
- rolnictwo,
- przemysł spożywczy,
- energetyka,
- przedsiębiorstwa posiadające rozbudowane międzynarodowe łańcuchy dostaw.
Eksperci podkreślają, że podstawą powinny być analizy ryzyka klimatycznego dla konkretnych lokalizacji, infrastruktury oraz dostawców. W polskich warunkach największe zagrożenia stanowią susze, fale upałów, niedobory wody oraz coraz częściej występujące powodzie.
