Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił jeden z największych w ostatnich latach programów wsparcia dla przedsiębiorstw inwestujących w odnawialne źródła energii. W ramach programu FEnIKS do podziału jest łącznie 300 mln zł na budowę oraz modernizację instalacji biogazowych i biometanowych. Dla wielu firm może to oznaczać możliwość realizacji inwestycji praktycznie bez angażowania pełnego kapitału własnego.
Nowy nabór to nie tylko kolejny konkurs dotacyjny. To element szerszej strategii transformacji energetycznej, która ma zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne kraju, ograniczyć emisję gazów cieplarnianych oraz poprawić konkurencyjność polskich przedsiębiorstw w warunkach rosnących kosztów energii.
Biogaz i biometan w centrum transformacji
Program FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko) został zaprojektowany jako narzędzie wspierające kluczowe inwestycje infrastrukturalne i klimatyczne. W obecnej odsłonie silny nacisk położono na rozwój biogazu i biometanu — paliw, które coraz częściej postrzegane są jako stabilne uzupełnienie systemu energetycznego.
W przeciwieństwie do energii wiatrowej czy słonecznej, instalacje biogazowe mogą pracować w sposób przewidywalny i ciągły. Dla przedsiębiorstw oznacza to możliwość produkcji energii elektrycznej i ciepła niezależnie od warunków pogodowych. Z kolei biometan — po oczyszczeniu i uzdatnieniu — może być wtłaczany do sieci gazowej lub wykorzystywany jako paliwo transportowe.
W kontekście unijnych regulacji klimatycznych oraz rosnących kosztów uprawnień do emisji CO₂ rozwój tego segmentu staje się nie tylko opcją, lecz w wielu przypadkach koniecznością strategiczną.
200 mln zł na biometan, 100 mln zł na biogaz
Program przewiduje dwa główne obszary wsparcia, z wyraźnym podziałem budżetu.
Biometan – 200 mln zł
Środki mogą zostać przeznaczone na:
- budowę nowych instalacji wytwarzających biometan,
- modernizację istniejących obiektów,
- przyłączenie instalacji do sieci gazowej.
Rozwój rynku biometanu w Polsce znajduje się wciąż na wczesnym etapie, dlatego tak duży budżet w tym segmencie może przyspieszyć powstawanie pierwszych komercyjnych projektów na większą skalę.
Biogaz – 100 mln zł
W tym obszarze dofinansowanie obejmuje:
- budowę nowych biogazowni,
- rozbudowę istniejących instalacji,
- wytwarzanie energii elektrycznej i/lub ciepła,
- magazyny energii współpracujące z instalacją OZE.
Możliwość finansowania magazynów energii zwiększa elastyczność projektów i pozwala lepiej zarządzać wyprodukowaną energią, szczególnie w przypadku sprzedaży do sieci.
Nawet 100 % kosztów kwalifikowanych
Jednym z najmocniejszych elementów programu jest poziom wsparcia. W zależności od modelu finansowania przedsiębiorcy mogą uzyskać:
- do 100 % kosztów kwalifikowanych w formie dotacji i pożyczek,
- do 85 % wartości inwestycji w przypadku realizacji projektu w formule project finance.
Tak wysoki poziom finansowania znacząco obniża barierę wejścia dla firm, które dotychczas odkładały inwestycje w OZE ze względu na wysokie nakłady początkowe. W praktyce oznacza to możliwość realizacji dużych projektów infrastrukturalnych przy ograniczonym zaangażowaniu kapitału własnego.
Terminy i warunki naboru
Nabór wniosków rozpoczął się 30 stycznia i potrwa do 30 kwietnia 2026 r. O wsparcie mogą ubiegać się przedsiębiorcy planujący budowę lub modernizację biogazowni oraz biometanowni.
Ze względu na ograniczony budżet i potencjalnie duże zainteresowanie kluczowe znaczenie będzie miało odpowiednie przygotowanie dokumentacji projektowej. Projekty muszą spełniać wymogi techniczne, środowiskowe oraz finansowe określone w regulaminie programu.
Dlaczego inwestycje w biogaz się opłacają?
Rosnące ceny energii elektrycznej i gazu, niestabilność rynków surowcowych oraz presja regulacyjna sprawiają, że firmy coraz częściej szukają sposobów na uniezależnienie się od tradycyjnych dostawców energii.
Biogazownie i instalacje biometanowe umożliwiają:
- produkcję energii na własne potrzeby,
- sprzedaż nadwyżek energii do sieci,
- wykorzystanie odpadów produkcyjnych jako surowca,
- redukcję emisji CO₂,
- poprawę wizerunku firmy w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Dodatkowym atutem jest możliwość integracji takich instalacji z procesami przemysłowymi lub rolniczymi. W sektorze spożywczym, przetwórczym czy komunalnym biogazownie mogą zagospodarowywać odpady, które wcześniej generowały koszty utylizacji.
Impuls dla całego rynku
Budżet w wysokości 300 mln zł sprawia, że obecny nabór należy do największych dedykowanych programów wsparcia dla sektora biogazu i biometanu w Polsce. Może on stać się katalizatorem powstawania nowych projektów, które dotychczas pozostawały w fazie koncepcyjnej.
Rozwój instalacji biogazowych i biometanowych ma znaczenie nie tylko dla pojedynczych przedsiębiorstw, lecz także dla całego systemu energetycznego. Stabilne źródła energii odnawialnej mogą ograniczyć konieczność importu paliw kopalnych oraz zwiększyć odporność gospodarki na wahania cen surowców.
W praktyce oznacza to, że program FEnIKS nie jest wyłącznie instrumentem dotacyjnym. To narzędzie budowy długoterminowej stabilności energetycznej biznesu oraz element szerszej transformacji polskiej gospodarki w kierunku bardziej zrównoważonego modelu rozwoju.
