Rosja traci paliwowe serce gospodarki. Produkcja ropy najniżej od lat po fali ukraińskich ataków

Rosyjski sektor naftowy znalazł się pod coraz większą presją. Najnowsze dane wskazują, że produkcja ropy naftowej w maju spadła do poziomów niewidzianych od wielu lat, a część analityków mówi już o najpoważniejszych problemach rosyjskiej branży energetycznej od początku wojny w Ukrainie.

Za spadkami stoją nie tylko ograniczenia wynikające z porozumień OPEC+, ale przede wszystkim coraz skuteczniejsze ataki Ukrainy na rosyjską infrastrukturę energetyczną. W ostatnich miesiącach celem dronów i rakiet stały się rafinerie, terminale eksportowe, magazyny paliw oraz strategiczne elementy sieci przesyłowej.

To właśnie sektor naftowy odpowiada za znaczną część wpływów budżetowych Kremla i pozostaje jednym z najważniejszych źródeł finansowania rosyjskiej gospodarki oraz działań wojennych.

Produkcja ropy wyraźnie poniżej założeń

Według danych opublikowanych przez OPEC rosyjskie wydobycie ropy wyniosło w maju średnio 9,009 mln baryłek dziennie.

Choć liczba sama w sobie nadal wygląda imponująco, analiza Bloomberga pokazuje skalę problemu.

Rosja produkowała bowiem około:

• 690 tys. baryłek dziennie mniej,
• niż wynikało z ustalonego limitu produkcyjnego,
• uzgodnionego w ramach porozumienia OPEC+.

To jedna z największych różnic pomiędzy rzeczywistą produkcją a założeniami w ostatnich latach.

Dla rynku oznacza to, że Rosja nie ogranicza wydobycia wyłącznie z własnej woli lub w ramach polityki kartelu producentów ropy. Coraz częściej przyczyną są problemy techniczne i operacyjne.

Ukraina uderza coraz mocniej

Maj okazał się rekordowy pod względem liczby ataków na rosyjską infrastrukturę energetyczną.

Według danych przytoczonych przez Bloomberga:

• przeprowadzono co najmniej 31 ataków,
• celem były rafinerie,
• terminale eksportowe,
• magazyny paliw,
• infrastruktura przesyłowa.

To najwyższa liczba takich operacji od rozpoczęcia pełnoskalowej wojny w 2022 roku.

Kijów od dawna podkreśla, że celem tych działań jest ograniczenie możliwości finansowania wojny przez Rosję.

W praktyce oznacza to uderzanie w najbardziej dochodowy sektor rosyjskiej gospodarki.

Rosyjska ropa finansuje budżet państwa

Znaczenie sektora naftowego dla Kremla trudno przecenić.

Pomimo zachodnich sankcji Rosja nadal pozostaje jednym z największych eksporterów ropy na świecie.

Dochody z eksportu:

• ropy naftowej,
• paliw,
• gazu ziemnego,

stanowią znaczącą część wpływów budżetowych państwa.

Każde ograniczenie wydobycia lub eksportu bezpośrednio wpływa więc na kondycję rosyjskich finansów publicznych.

Eksperci od miesięcy wskazują, że właśnie sektor energetyczny pozostaje najważniejszym celem ukraińskiej strategii gospodarczej.

Najniższe przetwórstwo od dwóch dekad

Jeszcze bardziej niepokojące dla Moskwy są dane dotyczące rafinerii.

Według szacunków EA Analytics, należącej do Energy Aspects Ltd., poziom przetwarzania ropy w Rosji spadł w czerwcu do najniższych wartości od około dwudziestu lat.

To sygnał, że problemy nie dotyczą wyłącznie wydobycia.

Coraz większym wyzwaniem staje się także:

• przerób surowca,
• produkcja paliw,
• przygotowanie ropy do eksportu.

Ograniczenie zdolności rafineryjnych może oznaczać dalsze problemy dla rosyjskiego rynku paliwowego oraz eksportu produktów naftowych.

Atak na rafinerię Kujbyszewską

Jednym z najgłośniejszych ataków ostatnich tygodni było uderzenie w Rafinerię Kujbyszewską w Samarze.

Obiekt należy do Rosnieftu i jest jednym z kluczowych zakładów przetwórczych w regionie.

Według informacji Reutersa atak dronów doprowadził do:

• pożarów,
• uszkodzeń infrastruktury,
• czasowego zatrzymania części produkcji.

Po ataku wyłączono dwie instalacje destylacyjne.

Ich łączna wydajność wynosiła około:

73 tys. baryłek dziennie.

To znaczący ubytek dla lokalnego systemu produkcji paliw.

Kolejny cios dla rosyjskich rafinerii

Zaledwie dzień później Ukraina przeprowadziła kolejny atak.

Tym razem celem była rafineria Afipsky w Kraju Krasnodarskim.

To jeden z największych zakładów na południu Rosji.

Rocznie przetwarza około:

6,25 mln ton ropy naftowej.

Atak na tak duży obiekt pokazuje, że ukraińskie siły coraz skuteczniej docierają do strategicznych punktów rosyjskiej infrastruktury energetycznej.

OPEC i Rosja w trudnej sytuacji

Problemy Rosji pojawiają się w momencie, gdy światowy rynek ropy pozostaje wyjątkowo napięty.

Konflikt na Bliskim Wschodzie:

• podniósł ceny surowca,
• zwiększył niepewność inwestorów,
• ograniczył globalną podaż.

Dodatkowo OPEC+ od lat stara się kontrolować poziom wydobycia, aby utrzymywać korzystne ceny.

Jeżeli Rosja będzie nadal tracić zdolności produkcyjne z przyczyn niezależnych od decyzji politycznych, może to wpłynąć na równowagę całego rynku.

Kreml staje przed nowym problemem

Przez pierwsze dwa lata wojny Rosja stosunkowo skutecznie chroniła swoją infrastrukturę energetyczną przed poważniejszymi zakłóceniami.

Sytuacja zaczęła się jednak zmieniać wraz z rozwojem ukraińskich technologii dronowych.

Coraz większy zasięg oraz skuteczność ataków sprawiają, że nawet obiekty położone setki kilometrów od granicy przestają być bezpieczne.

To oznacza konieczność:

• kosztownych napraw,
• zwiększania wydatków na ochronę,
• czasowego wyłączania instalacji.

W efekcie koszty funkcjonowania całego sektora energetycznego rosną.

Czy Rosja utraci część wpływów z eksportu?

Analitycy podkreślają, że pojedyncze ataki nie są w stanie zatrzymać rosyjskiej produkcji ropy.

Jednak ich regularne powtarzanie może prowadzić do trwałego ograniczania zdolności wydobywczych i przetwórczych.

Jeżeli obecne tempo ataków zostanie utrzymane, rosyjski sektor naftowy może stanąć przed największym wyzwaniem od początku wojny.

Dla Kremla oznaczałoby to nie tylko problemy gospodarcze, ale także zmniejszenie wpływów finansowych potrzebnych do prowadzenia działań wojennych i utrzymania stabilności budżetowej państwa. Właśnie dlatego walka o rosyjskie rafinerie i infrastrukturę energetyczną staje się dziś jednym z najważniejszych frontów wojny gospodarczej pomiędzy Moskwą a Kijowem.