Energetyka jądrowa ponownie staje się jednym z kluczowych tematów europejskiej polityki energetycznej. Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej, podczas międzynarodowego szczytu energetyki jądrowej w Paryżu przyznała, że odejście Europy od atomu było strategicznym błędem.
- Europa odwróciła się od atomu
- Europa chce wrócić do roli lidera technologii jądrowej
- Atom i odnawialne źródła energii razem
- UE już zmienia przepisy dotyczące energetyki jądrowej
- 200 mln euro wsparcia dla technologii SMR
- Małe reaktory mają ruszyć w latach 30.
- Nowa strategia energetyczna UE
- Europa chce budować własny ekosystem jądrowy
Zdaniem szefowej KE energia jądrowa powinna ponownie stać się jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej. W przyszłości Europa może nawet eksportować reaktory jądrowe nowej generacji jako jeden ze swoich kluczowych produktów technologicznych.
Europa odwróciła się od atomu
Ursula von der Leyen przypomniała, że jeszcze w 1990 roku około jedna trzecia energii elektrycznej w Europie pochodziła z elektrowni jądrowych. Obecnie udział ten spadł do około 15 procent.
Według szefowej Komisji Europejskiej był to poważny błąd strategiczny.
Jak podkreśliła:
Europa odwróciła się od niezawodnego i niedrogiego źródła energii o niskiej emisji.
W ocenie von der Leyen powrót do rozwoju technologii jądrowych jest konieczny, szczególnie w kontekście rosnących cen energii oraz globalnej niestabilności.
Europa chce wrócić do roli lidera technologii jądrowej
Przewodnicząca KE zwróciła uwagę, że Europa nadal dysponuje ogromnym potencjałem w sektorze energetyki jądrowej.
Na terenie Unii Europejskiej pracuje obecnie około 500 tysięcy wysoko wykwalifikowanych specjalistów w branży jądrowej – więcej niż w Stanach Zjednoczonych czy Chinach.
Zdaniem von der Leyen oznacza to, że Europa może ponownie stać się światowym liderem technologii jądrowych.
Jednym z celów jest rozwój i eksport reaktorów nowej generacji, które mają być bardziej bezpieczne i tańsze w budowie.
Atom i odnawialne źródła energii razem
Szefowa KE podkreśliła również, że przyszłość europejskiej energetyki powinna opierać się na połączeniu dwóch źródeł:
- energii jądrowej
- odnawialnych źródeł energii
Takie rozwiązanie ma zapewnić stabilność systemu energetycznego.
Von der Leyen zwróciła uwagę, że Europa nie jest dużym producentem ropy ani gazu, dlatego w dużym stopniu uzależniona jest od importu surowców.
Kryzysy geopolityczne – w tym obecna sytuacja na Bliskim Wschodzie – pokazują, jak ryzykowne może być uzależnienie od zagranicznych dostaw energii.
UE już zmienia przepisy dotyczące energetyki jądrowej
Komisja Europejska w ostatnich latach rozpoczęła już działania mające ułatwić rozwój energetyki jądrowej w Europie.
Wśród najważniejszych decyzji znalazły się:
- zmiana zasad umożliwiających państwom finansowanie elektrowni jądrowych ze środków publicznych,
- podpisanie pierwszego przemysłowego porozumienia dotyczącego małych reaktorów modułowych (SMR),
- przeznaczenie ponad 5 miliardów euro na badania nad syntezą jądrową, głównie w ramach projektu ITER.
Te działania mają pomóc Europie przyspieszyć rozwój nowoczesnych technologii energetycznych.
200 mln euro wsparcia dla technologii SMR
Komisja Europejska zapowiedziała również nowe instrumenty finansowe wspierające rozwój energetyki jądrowej.
Jednym z nich ma być 200 milionów euro gwarancji dla prywatnych inwestycji w małe reaktory modułowe (SMR).
Środki mają pochodzić z funduszy związanych z systemem ETS, czyli europejskim systemem handlu emisjami CO₂.
Celem jest przyspieszenie rozwoju technologii SMR, które mogą być znacznie tańsze i łatwiejsze do budowy niż tradycyjne elektrownie jądrowe.
Małe reaktory mają ruszyć w latach 30.
Według planów Komisji Europejskiej pierwsze małe reaktory modułowe mogłyby zacząć działać w Europie już na początku lat 30. XXI wieku.
Jak podkreśliła von der Leyen:
Nasz cel jest prosty. Chcemy, aby ta nowa technologia była gotowa do użycia w Europie na początku lat trzydziestych.
SMR mają odegrać ważną rolę w transformacji energetycznej i uzupełnić działanie tradycyjnych elektrowni jądrowych.
Nowa strategia energetyczna UE
W ramach nowej strategii Komisja Europejska planuje wprowadzenie trzech głównych zestawów działań.
1. Piaskownice regulacyjne
Specjalne środowiska testowe mają umożliwić firmom sprawdzanie nowych technologii jądrowych bez konieczności przechodzenia pełnych procedur regulacyjnych.
2. Wzmocnienie inwestycji
UE chce zwiększyć finansowanie projektów jądrowych, w tym poprzez gwarancje dla inwestorów prywatnych.
3. Współpraca państw członkowskich
Komisja planuje również ujednolicenie przepisów oraz przyspieszenie procedur wydawania zezwoleń dla projektów energetycznych.
Europa chce budować własny ekosystem jądrowy
Ambicje Unii Europejskiej nie ograniczają się jedynie do budowy nowych reaktorów.
Komisja chce rozwijać cały europejski ekosystem jądrowy, który obejmuje:
- produkcję paliwa jądrowego
- rozwój technologii reaktorów
- łańcuchy dostaw
- kształcenie specjalistów
Współpraca państw UE oraz partnerów międzynarodowych ma umożliwić stworzenie silnego sektora energetyki jądrowej w Europie.
